Header Handshake 01

Column: Octrooien en licenties

Zoals u waarschijnlijk weet, kunt u octrooi aanvragen voor uitvindingen op alle gebieden van de technologie. Maar wat kunt u nu doen met een octrooi? De octrooihouder heeft zolang het octrooi van kracht is het monopolie om in het land waar het octrooi verleend is de uitvinding bedrijfsmatig toe te passen. Wie een octrooi heeft kan een ander verbieden de uitvinding, zoals verwoord in de conclusies van het octrooi, bedrijfsmatig te gebruiken, na te maken, te verkopen of in te voeren.

Maar zo goed als een octrooihouder een ander kan verbieden de geoctrooieerde uitvinding toe te passen, zo goed kan hij dat ook iemand toestaan. De octrooihouder geeft dan, bijvoorbeeld aan een ander bedrijf, een licentie om de uitvinding te vervaardigen en/of te verkopen. Het licentienemend bedrijf zal dan doorgaans een licentievergoeding (royalty) moeten betalen, die tot stand komt door vrije onderhandelingen tussen de octrooihouder en het bedrijf dat of de persoon die een licentie wenst.

Bent u eigenaar van een octrooi maar u wilt of kunt uw octrooi niet zelf exploiteren, of wilt u het octrooi zelf exploiteren maar zoekt daarnaast ook partijen die dat voor u doen, dan kunt u een overeenkomst sluiten met iemand die de uitvinding in licentie wil nemen. Met een licentie geeft u de licentienemer toestemming uw uitvinding op de markt te brengen.

Een licentie biedt een octrooihouder de kans extra winst uit zijn octrooi te halen. Andere voordelen zijn:

-de octrooihouder houdt blijvende zeggenschap over de uitvinding (dit in tegenstelling tot verkoop).

-de octrooihouder houdt de mogelijkheid om zijn eigen productie te combineren met licentiering in andere landen of marktsegmenten.

-door een niet-exclusieve licentie te verstrekken, is de octrooihouder niet afhankelijk van één afnemer en bereikt de uitvinding via verschillende kanalen de markt.

-open licenties, overeen te komen tussen de octrooihouder en elke geïnteresseerde partij die voldoet aan de gestelde voorwaarden, zorgen ervoor dat aanbod en markt goed op elkaar zijn aangesloten.

-door exclusieve licenties, dus een licentie die één partij het alleenrecht op een markt binnen een bepaald marktsegment verleend, blijft de markt overzichtelijk.

Licenties leggen de octrooihouder ook beperkingen op. Bijvoorbeeld:

-de reputatie van een product dat de licentiehouder zelf ook aanbiedt, wordt afhankelijk van de kwaliteit die anderen leveren.

-licentienemer en octrooihouder kunnen andere belangen hebben bij het handhaven van het octrooi.

-de houder van een exclusieve licentie kan de uitvinding van de markt houden.

Het is raadzaam om hieromtrent goede afspraken te maken en die te laten vastleggen in de licentieovereenkomst.

Win-win situatie

Een octrooihouder beschikt niet altijd over de benodigde marktkennis en/of de mogelijkheden die kennis te benutten om de uitvinding winstgevend te maken. Door een licentieovereenkomst te sluiten, ontstaat een win-win situatie voor alle partijen. De octrooihouder vergroot de kans op extra winst uit zijn octrooi. De licentienemer die de uitvinding vercommercialiseert kan meer omzet en winst op zijn markt genereren.

Uit onderzoek blijkt dat er veel geoctrooieerde uitvinding bestaan die om diverse redenen de weg naar de markt niet of onvoldoende vinden. Een mogelijke oorzaak hiervoor is dat een potentiële licentienemer er graag zeker van wil zijn dat hij een licentie kan krijgen. Onduidelijkheid hierover leidt tot twijfel en terughoudendheid van de potentiële licentienemer. Hij verwacht namelijk dat iemand die de moeite heeft genomen om octrooi aan te vragen, uiteindelijk ook zijn uitvinding op de markt wil brengen. Hij zal dan ook erg voorzichtig zijn in het vragen naar licenties. Zijn vraag kan ertoe leiden dat een octrooihouder besluit om toch zelf zijn uitvinding op de markt te brengen. Dit houdt in dat de potentiële licentienemer er een concurrent bij heeft in plaats van een samenwerkingspartner.

Als octrooihouder trekt u potentiële licentienemers eerder over de streep door duidelijk te maken dat u licenties wilt verlenen.

Enerzijds kunt u gebruik maken van octrooidatabanken op internet waarin u als octrooihouder kunt aangeven dat u licenties wilt verlenen op uw uitvinding. Dit zijn handelsbeurzen of marktplaatsen waar octrooihouders en licentienemers elkaar ontmoeten.

Anderzijds kunt u gebruik maken van kennismakelaars die voor de octrooihouder en licentienemer op zoek gaan naar een geschikte partner en spelen daarbij een bemiddelende rol.

Octrooilicentie Databank

Recentelijk heeft NL Octrooicentrum aangegeven dat zij met een octrooilicentie databank inzichtelijk wil maken welke octrooien beschikbaar zijn voor licentiering. Deze, weggerelateerde databank, zal gebouwd en gelanceerd worden nadat NL Octrooicentrum een substantieel aantal aanmelding voor licentiebereidheid heeft ontvangen.

De octrooilicentie databank (deelname is kosteloos) moet een digitale ontmoetingsplaat worden voor octrooihouders aan de ene kant en potentiële licentienemers aan de andere kant. NL Octrooicentrum zal als eigenaar van de databank alleen informatie beschikbaar stellen. Zij zal niet actief geïnteresseerde partijen bij elkaar brengen; een dergelijke activiteit is voorbehouden aan de markt zelf, licentiegever en licentienemer.

De gegevens die worden aangeboden in de licentiedatabank, worden beheerd en geactualiseerd door NL Octrooicentrum. Het wettelijke Octrooiregister dient hierbij als bron. Het Octrooiregister bevat openbare informatie over gepubliceerde Nederlandse octrooiaanvragen en Nederlandse octrooirechten. Ook de octrooigegevens van uw octrooiaanvragen of octrooirechten zijn hierin opgenomen. Het Octrooiregister maakt in de huidige vorm echter geen melding van licentiebereidheid. Daarvoor is de toekomstige Octrooilicentie databank bedoeld.

Voelt u ervoor via de octrooilicentie databank licentiebereidheid af te geven voor één of meer van uw octrooien? Dan kunt u dit aangeven door middel van het invullen van een aanmeldingsformulier via NL Octrooicentrum op het volgende internet adres.

Heeft u vragen met betrekking tot de octrooilicentie databank, dan kunt u contact opnemen het NL Octrooicentrum. Voor nadere vragen over licenties, kunt u contact opnemen met uw jurist of met ondergetekende.